Otwierasz zdjęcie i widzisz człowieka stojącego na pustej plaży. Zachód słońca, lekki wiatr, żadnych rozpoznawalnych budynków ani znaków drogowych. Fotografia wydaje się anonimowa.
Potem ktoś otwiera metadane pliku.
Nagle pojawiają się: nazwisko fotografa, adres e-mail, nazwa miejscowości, opis wydarzenia, słowa kluczowe, informacje o prawach autorskich, numer zlecenia, a czasem nawet nazwa klienta.
Obraz się nie zmienił. Zmieniła się tylko ilość informacji, którą można z niego odczytać.
W skrócie: dane IPTC mogą ujawniać temat zdjęcia, autora, dane kontaktowe, lokalizację, osoby i organizacje przedstawione w kadrze, informacje o prawach oraz wewnętrznym obiegu pliku. Są niezwykle przydatne w archiwizacji i sprzedaży fotografii, ale przed publicznym udostępnieniem warto zdecydować, które informacje powinny pozostać w zdjęciu.
Metadane IPTC są opisową i administracyjną warstwą fotografii. Mogą zostać zapisane bezpośrednio w pliku i przemieszczać się razem ze zdjęciem podczas kopiowania, przesyłania albo importowania do programu fotograficznego.
Mogą informować:
Więcej o samym standardzie przeczytasz w artykule Metadane IPTC – co to jest i dlaczego są ważne w fotografii .
Wszystkie informacje ukryte w zdjęciu bywają potocznie nazywane „EXIF-em”. Technicznie jeden plik może jednak zawierać kilka różnych grup metadanych.
| Rodzaj danych | Co może zawierać | Główne zastosowanie |
|---|---|---|
| EXIF | Model aparatu lub telefonu, obiektyw, ISO, przysłona, czas naświetlania, data wykonania i czasem współrzędne GPS. | Dokumentowanie technicznych parametrów wykonania zdjęcia. |
| IPTC | Tytuł, opis, słowa kluczowe, autor, dane kontaktowe, lokalizacja, copyright, licencja i instrukcje wykorzystania. | Opisywanie, wyszukiwanie, publikowanie i licencjonowanie fotografii. |
| XMP | Rozszerzone dane opisowe, informacje o edycji, oceny, etykiety i pola wykorzystywane przez programy fotograficzne. | Przenoszenie informacji pomiędzy programami i etapami obróbki. |
Brak współrzędnych GPS nie oznacza więc, że plik nie ujawnia lokalizacji. Nazwa miasta, obiektu lub wydarzenia może być zapisana w polach IPTC.
Tytuł może wyjaśnić coś, czego nie da się ustalić na podstawie samych pikseli. Neutralne zdjęcie budynku może być opisane jako:
Nowe laboratorium projektu Orion przed oficjalnym otwarciem
Jedno pole ujawnia nazwę projektu, rodzaj obiektu i fakt, że fotografia powstała przed premierą.
Opis może zawierać nazwę wydarzenia, okoliczności wykonania zdjęcia, informacje o osobach widocznych w kadrze oraz planowane przeznaczenie materiału.
W pracy redakcyjnej jest to bardzo wartościowe. W publicznie udostępnionym pliku może jednak ujawniać informacje robocze, dane klienta albo szczegóły, które nie miały zostać opublikowane.
Słowa kluczowe mogą opisywać:
Dzięki nim zdjęcie można szybko odnaleźć w archiwum lub banku fotografii. Jednocześnie lista tagów może ujawnić więcej niż sam obraz.
Plik może zawierać:
Dla profesjonalnego fotografa są to przydatne informacje. Pozwalają wydawcy odnaleźć autora i skontaktować się w sprawie licencji.
Jeśli fotografia ma być anonimowa, te same dane mogą ujawnić tożsamość właściciela pliku.
IPTC może określać:
Te dane pomagają legalnie wykorzystywać zdjęcia oraz chronić autorstwo. Google Images może wykorzystywać wybrane informacje dotyczące twórcy, copyrightu i licencji.
Szczegóły opisuje dokumentacja Google dotycząca licencjonowania obrazów.
Metadane mogą zawierać:
Nie zawsze potrzebne są dokładne współrzędne. Nazwa szkoły, niewielkiej miejscowości, osiedla albo prywatnego obiektu może wystarczyć do ustalenia miejsca wykonania fotografii.
Połączenie informacji o dacie, miejscu, autorze i opisie może pozwolić odtworzyć:
Rozszerzone pola IPTC mogą identyfikować osoby, organizacje, firmy, produkty, dzieła sztuki lub inne elementy przedstawione na fotografii.
Jest to bardzo użyteczne w archiwum. Może być jednak problemem, gdy osoba widoczna na zdjęciu miała pozostać anonimowa.
W pliku mogą pozostać także:
Takie pola są potrzebne w profesjonalnym obiegu pracy, ale nie zawsze powinny trafiać do publicznego pliku.
Współczesne standardy metadanych pozwalają także zapisywać informacje dotyczące generowania lub przetwarzania obrazu przez sztuczną inteligencję.
Mogą one określać:
Wspiera to przejrzystość, ale może też ujawnić szczegóły procesu twórczego, których autor nie planował publikować.
Tytuły, opisy i słowa kluczowe pozwalają odnaleźć materiał według osoby, miejsca, tematu lub wydarzenia.
Metadane ułatwiają przygotowanie materiałów dla banków zdjęć i systemów, które klasyfikują fotografie na podstawie tytułów, opisów oraz tagów.
Dane o twórcy, źródle i prawach pomagają ustalić, kto wykonał zdjęcie i na jakich zasadach można je wykorzystać.
Opis, data i identyfikacja osób pomagają prawidłowo podpisać zdjęcie oraz uniknąć pomylenia wydarzeń.
Metadane mogą wskazać, z jakiego projektu pochodzi fotografia, kto ją przygotował i jakie było jej pierwotne zastosowanie.
Połączenie autora, daty, lokalizacji i słów kluczowych z informacjami dostępnymi w internecie może ujawnić:
Pojedyncze pole zwykle nie mówi wiele. Kilka pól razem może jednak stworzyć zaskakująco dokładny obraz autora.
Metadane nie są niebezpieczne same w sobie. Problem pojawia się wtedy, gdy razem ze zdjęciem przekazujemy informacje, których odbiorca nie powinien otrzymać.
Usunięcie nazwiska z opisu strony nie wystarczy, jeśli dane autora nadal znajdują się wewnątrz pliku.
Lokalizacja, data i dane kontaktowe mogą ułatwić powiązanie zdjęcia z konkretną osobą lub adresem.
Zdjęcia samochodu, motocykla, mieszkania lub przedmiotu nie muszą zawierać adresu autora, dokładnego miejsca wykonania ani informacji o projekcie.
Nazwa klienta, kod projektu i instrukcje robocze mogą ujawnić informacje przed oficjalną publikacją.
Odbiorca pobiera wtedy nie tylko widoczny obraz, ale cały plik wraz z informacjami, które pozostały w jego strukturze.
Stare dane autora, licencji albo lokalizacji mogą prowadzić do błędnego podpisania i wykorzystania fotografii.
Więcej o ochronie prywatności przeczytasz w artykule Po co usuwać metadane ze zdjęć? Prywatność, EXIF i kontrola nad obrazem .
Nie zawsze.
Całkowite wyczyszczenie pliku może usunąć również:
Zachowaj dane, które zwiększają wartość zdjęcia. Usuń te, których konkretny odbiorca nie powinien otrzymać.
Warto przechowywać dwie wersje fotografii:
Nie należy usuwać metadanych z jedynej istniejącej kopii. Najpierw tworzysz kopię, a dopiero potem przygotowujesz ją do udostępnienia.
PhotoAITagger służy do świadomego dodawania informacji do zdjęć.
Najnowsza wersja otrzymała całkowicie przebudowany, jasny i bardziej uporządkowany interfejs. Użytkownik widzi w jednym miejscu:
Rozszerzony wybór modeli pozwala dopasować sposób analizy do konkretnego zadania. Przy dużych zbiorach można wybrać szybszy i bardziej ekonomiczny wariant. Przy fotografii reportażowej, stockowej lub archiwalnej można zastosować model zapewniający bardziej szczegółowe opisy i dokładniejsze rozpoznawanie kontekstu.
Dokładna lista dostępnych modeli może zależeć od aktualnej oferty API i dostępu na koncie użytkownika.
Więcej o analizie obrazu przeczytasz w artykule Jak AI rozpoznaje zdjęcia i ich kontekst – od pikseli do metadanych .
PhotoAITagger odpowiada na pytanie:
Jakie użyteczne informacje chcę dodać do fotografii?
Powstający PhotoCleaner ma odpowiadać na drugie:
Jakich informacji nie chcę wysyłać razem ze zdjęciem?
PhotoCleaner będzie narzędziem przeznaczonym do przeglądania i usuwania zbędnych albo wrażliwych metadanych przed publikacją, wysłaniem plików klientowi lub udostępnieniem ich do pobrania.
To dwa etapy jednego procesu: dodawanie informacji, które zwiększają wartość fotografii, oraz usuwanie danych, których odbiorca nie powinien otrzymać.
Fotografia może wyglądać na anonimową, a jednocześnie zawierać nazwisko, lokalizację, numer zlecenia i instrukcję dla wydawcy.
Nie oznacza to, że powinniśmy bać się metadanych. Powinniśmy je rozumieć i świadomie decydować, które informacje mają pozostać w pliku.
Kontrola nad zdjęciem zaczyna się wtedy, gdy wiesz nie tylko, co znajduje się w kadrze, ale również co znajduje się w samym pliku.
Poznaj nową wersję PhotoAITagger i przejmij kontrolę nad opisową warstwą swoich zdjęć.
Tak. Jeżeli dane pozostały w pliku, można je odczytać za pomocą wielu programów fotograficznych, menedżerów zdjęć i narzędzi do analizy metadanych.
IPTC przechowuje przede wszystkim opisowe informacje o miejscu, takie jak kraj, region, miasto lub nazwa obiektu. Dokładne współrzędne są częściej zapisywane w EXIF lub XMP.
Samo usunięcie metadanych nie powinno zmieniać pikseli ani rozdzielczości. Jakość może się pogorszyć, jeśli program podczas zapisu ponownie skompresuje plik.
Tak, szczególnie w portfolio, archiwum i plikach przeznaczonych do licencjonowania. Usunięcie ma sens, gdy fotografia powinna pozostać anonimowa albo dane kontaktowe nie są potrzebne odbiorcy.
PhotoAITagger koncentruje się na analizowaniu zdjęć i tworzeniu tytułów, opisów, słów kluczowych oraz metadanych IPTC/XMP. Do czyszczenia danych przygotowywany jest osobny program PhotoCleaner.
PhotoCleaner będzie narzędziem przeznaczonym do przeglądania i usuwania niepotrzebnych lub wrażliwych danych przed publikacją zdjęcia.
